Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới 10/10: Ý nghĩa, thực trạng và thông điệp lan tỏa

Ngày 10/10 hằng năm được Liên Hợp Quốc và cộng đồng quốc tế lựa chọn là Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới (World Mental Health Day – WMHD). Đây là lời nhắc nhở sâu sắc rằng: Chăm sóc sức khỏe tâm thần là một phần thiết yếu của chất lượng sống, giống như chăm sóc thể chất.

Nguồn gốc của Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới

Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới được tổ chức lần đầu tiên vào năm 1992, theo sáng kiến của Liên đoàn Sức khỏe Tâm thần Thế giới (World Federation for Mental Health – WFMH). Đây là tổ chức quốc tế hoạt động vì sức khỏe tâm thần, với mạng lưới thành viên tại hơn 150 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Từ đó đến nay, ngày 10/10 trở thành dịp để các quốc gia, tổ chức y tế, chuyên gia và cộng đồng cùng nhìn lại thực trạng sức khỏe tâm thần, thúc đẩy đối thoại và hành động thiết thực nhằm hỗ trợ con người tốt hơn về mặt tâm lý – cảm xúc.

Chủ đề Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới năm 2025

Mỗi năm, WMHD được gắn với một chủ đề phản ánh những thách thức nổi bật của thời đại. Năm 2025, chủ đề được lựa chọn là: Tiếp cận dịch vụ – Sức khỏe tâm thần trong thảm họa và tình huống khẩn cấp.

Thông điệp này nhấn mạnh một thực tế đáng lo ngại rằng hằng năm, hàng triệu người trên thế giới chịu ảnh hưởng trực tiếp từ xung đột vũ trang, thiên tai, dịch bệnh và các tình huống khẩn cấp khác. Những biến cố này không chỉ phá vỡ sinh kế, gia đình và hệ thống dịch vụ thiết yếu, mà còn để lại tác động sâu sắc lên đời sống tâm lý.

Theo các nghiên cứu quốc tế, gần như tất cả những người sống trong bối cảnh khẩn cấp đều trải qua căng thẳng tâm lý đáng kể. Trong số đó, một bộ phận có thể phát triển các vấn đề nghiêm trọng hơn như trầm cảm, lo âu kéo dài hoặc rối loạn stress sau sang chấn (PTSD) nếu không được hỗ trợ kịp thời

Dù bối cảnh thay đổi, thông điệp cốt lõi của Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới vẫn không thay đổi.

Mỗi con người đều xứng đáng được sống với một tâm trí khỏe mạnh và được tiếp cận sự hỗ trợ phù hợp.

Ý nghĩa của Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới

WMHD được tổ chức với những mục tiêu trọng tâm:

• Nâng cao nhận thức cộng đồng về các vấn đề sức khỏe tâm thần
• Giảm kỳ thị và định kiến xã hội đối với người gặp khó khăn tâm lý
• Thúc đẩy chính sách và nguồn lực cho chăm sóc sức khỏe tâm thần
• Tạo không gian để các bên liên quan cùng thảo luận về những việc đã làm được và những điều còn cần tiếp tục nỗ lực

Quan trọng hơn, ngày 10/10 mở ra một cuộc đối thoại toàn cầu rằng: Chăm sóc sức khỏe tâm thần không phải là đặc quyền của một nhóm người, mà là quyền cơ bản của tất cả mọi người.

Thực trạng sức khỏe tâm thần: Những con số đáng suy ngẫm

Sức khỏe tâm thần hiện là một trong những thách thức lớn nhất của y tế toàn cầu.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), cứ 7 người thì có 1 người đang sống chung với một rối loạn tâm thần. Trầm cảm là nguyên nhân hàng đầu gây mất khả năng lao động trên toàn thế giới, ảnh hưởng đến hơn 280 triệu người. Rối loạn lo âu đứng thứ hai, với khoảng 301 triệu người đang chịu tác động.

Tại Việt Nam, ước tính khoảng 15% dân số gặp các vấn đề về sức khỏe tâm thần, tuy nhiên phần lớn chưa tiếp cận được dịch vụ hỗ trợ phù hợp. Những rào cản thường gặp bao gồm: thiếu thông tin, hạn chế về nguồn lực chuyên môn, và đặc biệt là kỳ thị xã hội.

Hệ quả là nhiều người lựa chọn im lặng, tự chịu đựng trong thời gian dài, dẫn đến những ảnh hưởng nghiêm trọng cả về tinh thần lẫn thể chất. Nhìn thẳng vào thực trạng này chính là bước đầu tiên để tạo ra thay đổi.

Những dấu hiệu cho thấy sức khỏe tâm thần cần được quan tâm

Sức khỏe tâm thần thường suy giảm một cách âm thầm. Không ít người chỉ nhận ra mình đang gặp khó khăn khi mọi thứ đã trở nên quá tải.

Việc nhận diện sớm các dấu hiệu bất ổn về cảm xúc, suy nghĩ hoặc hành vi đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ bản thân và những người xung quanh. Chăm sóc tâm thần không nên chỉ bắt đầu khi khủng hoảng xảy ra, mà cần trở thành một phần của đời sống hằng ngày.

Việc nuôi dưỡng một tâm trí khỏe mạnh không nhất thiết phải bắt đầu bằng những thay đổi lớn. Một số thói quen đơn giản nhưng có ý nghĩa bao gồm:

• Duy trì nhịp sinh hoạt lành mạnh: ngủ đủ giấc, ăn uống cân bằng và vận động đều đặn
• Thực hành chánh niệm thông qua thiền, hít thở sâu hoặc viết nhật ký cảm xúc để lắng nghe chính mình
• Giữ kết nối xã hội: một cuộc trò chuyện chân thành có thể giúp giảm đáng kể cảm giác cô đơn
• Khi cảm thấy quá tải và không thể tự xoay xở, tìm đến chuyên gia tâm lý là một hành động can đảm, thể hiện sự trân trọng bản thân

Bạn có thể làm gì trong Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới 10/10?

Ngày 10/10 không chỉ để ghi nhớ, mà là cơ hội để hành động. Mỗi người đều có thể góp phần bằng những việc rất nhỏ:

• Chủ động hỏi thăm, lắng nghe ai đó đang gặp khó khăn.
• Chia sẻ thông tin đúng đắn về sức khỏe tâm thần để góp phần giảm kỳ thị.
• Tham gia các buổi tọa đàm, workshop hoặc hoạt động cộng đồng nhằm lan tỏa nhận thức tích cực.

Sức khỏe tâm thần không phải là vấn đề cá nhân đơn lẻ, mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Một cộng đồng khỏe mạnh không thể chỉ quan tâm đến thể chất mà bỏ quên đời sống tinh thần.

Tâm lý NHC Việt Nam – Cùng bạn chăm sóc sức khỏe tinh thần

Với sứ mệnh “Sức khỏe và Hạnh phúc của bạn là sứ mệnh sống của NHC Việt Nam”, Trung tâm Tâm lý và Phát triển Con người NHC Việt Nam không ngừng nỗ lực trong việc hỗ trợ gỡ rối tâm lý cho cá nhân và gia đình.

Trong hơn 5 năm qua, Trung tâm đã đồng hành cùng hàng nghìn khách hàng trên hành trình vượt qua trầm cảm, lo âu, sang chấn tâm lý và tái kết nối với cuộc sống bình an. Đội ngũ chuyên gia tại Tâm lý NHC được đào tạo bài bản, làm việc với tinh thần trách nhiệm, tôn trọng tính cá nhân hóa và giá trị nhân văn trong quá trình đồng hành với khách hàng.

Song song với hoạt động chuyên môn, Tâm lý NHC Việt Nam còn tích cực lan tỏa nhận thức cộng đồng về sức khỏe tâm thần thông qua các chương trình giáo dục, tọa đàm, workshop và hoạt động xã hội.

Nếu bạn đang cần sự hỗ trợ từ Chuyên gia Tâm lý, vui lòng liên hệ Hotline: 096 589 8008 hoặc đặt lịch hẹn với Chuyên gia tại đây.

Nguồn tham khảo:

World Mental Health Day Official

WHO – World Mental Health Day 2025

Có thể bạn quan tâm:

• Thương hiệu NHC tự hào kỷ niệm 5 năm thành lập
• Nâng cao tinh thần tương thân tương ái tại Tâm lý NHC Chi nhánh Hoàng Hoa Thám
• Tọa đàm: Sức khỏe tinh thần thanh thiếu niên – vấn đề không thể xem nhẹ